Kamienica Oleśnickich – perła sandomierskiej starówki
W północno-zachodnim narożniku sandomierskiego rynku znajduje się Kamienica Oleśnickich – nie tylko wspaniały przykład architektury barokowej, lecz także miejsce, w którego murach zapisała się historia Polski.
Piętrowa kamienica z użytkowym poddaszem, wzniesiona z cegły, wyróżnia się przede wszystkim charakterystycznym podcieniem – dziś jedynym zachowanym przy sandomierskim rynku. Smukłe filary z delikatnym boniowaniem podtrzymują arkady, a sklepienie kolebkowo-krzyżowe nadaje całości lekkości i rytmu.
Szczególną uwagę zwraca jednak barokowy szczyt fasady – zdobiony pilastrami, profilowanym belkowaniem i kamiennymi wazami wieńczącymi attykę. Elegancja i harmonia proporcji sprawiają, że kamienica przypomina pałacową budowlę w miniaturze.
Kamienica, której początki sięgają XVI wieku, należała niegdyś do Andrzeja Leszczyńskiego i to właśnie w jej murach podpisano w 1570 roku Zgodę Sandomierską. Był to ważny akt tolerancji religijnej. Po pożarze miasta w 1757 roku zniszczoną parcelę przejęła rodzina Oleśnickich, która w latach 1770–1780 wzniosła nowy, barokowy budynek o formie zachowanej do dziś. W XIX wieku kamienica utraciła część fasady, którą odtworzono podczas powojennej odbudowy.
Nowe życie zabytku
Po wielu latach starań miasto uzyskało dofinansowanie na kompleksowy remont obiektu. W ramach prac wymieniono instalacje, stolarkę okienną i drzwiową, wykonano nową więźbę dachową, instalację odgromową oraz zmodernizowano wszystkie kondygnacje z myślą o dostępności dla osób z niepełnosprawnościami.
Jednym z najważniejszych elementów renowacji jest nowy dach, pokryty dachówką MILANO Czerwoną naturalną angobą. Jej klasyczna barwa i tradycyjna forma podkreślają zabytkowy charakter kamienicy, a jednocześnie zapewnia trwałość pokrycia oraz odporność na działanie trudnych warunków atmosferycznych. To dowód, że współczesne materiały ceramiczne mogą nie tylko wpisywać się w historyczną architekturę, lecz także wspierać ochronę dziedzictwa na wiele lat.
Kamienica Oleśnickich jest przykładem tego, jak konserwacja i dbałość o autentyczną tkankę zabytku pozwalają przywrócić mu dawny blask i nadać nowe życie. Dobór trwałych materiałów, dopasowanych do charakteru obiektu, ma w takich realizacjach znaczenie zarówno estetyczne, jak i użytkowe.
